Institut za nuklearne nauke „Vinča“

Dozimetrija i zaštita od zračenja

Izloženost jonizujućim zračenjima je deo našeg prirodnog okruženja. Pored zračenja iz prirode, stanovništvo je izloženo i jonizujućim zračenjima koja su posledica različitih aktivnosti sa prirodnim i veštačkim izvorima zračenja. Centralna tema naših istraživanja jeste određivanje nivoa izlaganja na zadovoljavajućem nivou tačnosti, a imajući u vidu složenost problematike, različite vidove izlaganja i istovremenu izloženost različitim vrstama jonizujućih zračenja.

Istraživanja obuhvataju pravce značajne za savremene tehnologije zaštite životne sredine i nastavljaju se na prethodno stečena iskustva iz oblasti metrologije jonizujućih zračenja i spektrometrije radionuklida. Oblast istraživanja obuhvata sledeće pravce: razvoj i implementacija metoda za merenje doza jonizujućih zračenja koja je posledica spoljašnjeg i unutrašnjeg izlaganja, razvoj i implementacija metoda za interkomparaciju različitih dozimetrijskih postupaka, dozimetrija i spektrometrija složenih polja zračenja i razvoj dozimetrijskih metoda od značaja za sisteme rane najave.

Merenje i procena doza kao posledica spoljašnjeg i unutrašnjeg izlaganja predstavlja integralni deo sistema zaštite životne sredine i zaštite od zračenja i ima za cilj pravovremeno pružanje tačne informacije o dozi i pratećem riziku. Istraživanja se odvijaju u pravcu razvoja adekvatnih eksperimentalnih i računskih metoda za tačno i efikasno određivanje doza i rizika, prvenstveno koristeći različite gasne i poluprovodničke detektore jonizujućih zračenja. Rezultati ovih istraživanja imaju i praktičnu primenu i koriste se za određivanje metoda i postupaka za smanjenje radijacionog opterećenja populacije, sa posebnim osvrtom na potrebe sistema za ranu najavu nuklearnih akcidenata.

Imajući u vidu da su izvori nejonizujućih zračenja brojni, elektromagnetna zračenja iz frekventnih opsega ELF i RF i to pre svega oni koji postoje unutar elektroenergetskih i telekomunikacionih sistema, naša istraživanja obuhvataju i zaštitu od nejonizujućih zračenja. Predmet ovog istraživačkog dela sastoji se u osvajanju savremenih načina detekcije, metoda merenja veličina nejonizujućeg zračenja, kao i od procene uticaja te vrste zračenja na životnu sredinu.

Rezultati naših istraživanja doprinose efikasnijem i tačnijem određivanju doza jonizujućih zračenja, a njihova implementacija doprinosi poboljšanju zaštite od zračenja, smanjenju radijacionog opterećenja životne sredine i minimizaciji rizika koji je posladica izlaganja jonizujućim zračenjima.